Some Theropods Found in 2016

ไดโนเสาร์กินเนื้อ (บางชนิด) ที่พบในปี 2016

theropods-2016

Advertisements

“ไดโนป้อง” ผู้เชี่ยวชาญไดโนเสาร์คอยาวหนึ่งเดียวในอาเซียน

บทสัมภาษณ์พี่ไดโนป้อง โดยพี่ปีย์ชนิตว์ ลงในผู้จัดการออนไลน์ครับ ลิ้งด้านล่างเลยครับ ผมขอคัดมาที่โดนใจบางประโยคนะครับ 😀 อ่านแล้วก็รู้สึกดีครับ คำพูดพี่ท่านมีพลังเสมอแฮะ ^__^

“ประเทศไทยเป็นผู้นำงานวิจัยไดโนเสาร์ของอาเซียน ทวีปเอเซียไทยเป็นรองแค่จีน แถมนำญี่ปุ่นนิดๆ”

“มีนักวิจัยไทยไม่ถึง 10 คน ที่แบ่งกันศึกษาฟอสซิลของ พืช จระเข้ เต่า ปลา ฉลาม ฯลฯ แต่ผู้เชี่ยวชาญไดโนเสาร์ในไทยมีแค่ 4 คน”

“งานวิจัยไดโนเสาร์ไม่ใช่งานวิจัย “ขึ้นหิ้ง” เพราะ “ไดโนเสาร์มันขายได้” การพบซากไดโนเสาร์จึงมักจะถูกขยายผลนำไปสู่เศรษฐกิจ และสร้างความเข้มแข็งของชุมชน…”

“นักขุดไดโนเสาร์ยุคนี้ ต้องเป็นนักเทคโนโลยีด้วย แต่บ้านเรายังขาดทุกด้าน ทั้งนักวาดภาพ นักสร้างต้นแบบสามมิติ นิติเวช สัตวแพทย์ เศรษฐศาสตร์ชุมชน วิศวกร สถาปนิก คณิตศาสตร์ของการเปลี่ยนแปลงรูปร่างผ่านกาลเวลา แม้แต่การใช้ลำแสงซิงโครตรอน และเครื่อง CT Scan เพื่อวิเคราะห์ฟอสซิล”

http://manager.co.th/Science/ViewNews.aspx?NewsID=9580000044614

Ichthyovenator New Materials

ชิ้นส่วนเพิ่มเติมของอิกทีโอเวเนเตอร์

Ichthyovenator laosensis Allain et al., 2012 เป็นไดโนเสาร์กินเนื้อตระกูลสไปโนซอริเด้ จากยุคครีเตเซียสตอนต้น พบที่แขวงสะหวันนะเขด ประเทศลาว (สปป. ลาว) โดยชิ้นส่วนที่พบและมีการรายงานในปี 2012 นั้นประกอบไปด้วย กระดูกสันหลังส่วนหลัง กระดูกสันหลังส่วนสะโพก กระดูกสันหลังส่วนหาง และกระดูกสะโพก ในปลายปี2014นี้ครับ ที่งานประชุมวิชาการ SVP: Society of Vertabrate Paleontology ที่จะจัดขึ้นที่กรุงเบอร์ลีน ประเทศสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนีต้นเดื่อนพฤษจิกายนนี้ จะมีการรายงานการค้นพบชิ้นส่วนใหม่ของอิกทีโอเวเนเตอร์เพิ่มเติม ประกอบไปด้วย กระดูกส่วนคอ กระดูกสันหลังชิ้นแรก และกระดูกหางอีกหลายชิ้นครับ เดี๋ยวรายละเอียดเป็นอย่างไร ผมจะมารายงานหลังจากไปร่วมประชุมนะครับ

เกือบลืม รายงานเบื้องต้นบอกว่า อิกทีโอเวเนเตอร์นั้นอยู่ใกล้ชิดกับสไปโนซอรัสมากกว่าที่เคยเข้าใจกัน และอาจจะอยู่ในตระกูลย่อยสไปโนซอรินี่ มากกว่าบารายโอนายคินี่ครับ ก็อาจเป็นไปได้ว่า อิกทีโอเวเนเตอร์อาจจะมีรูปร่างหน้าตาคล้ายไปทางสไปโนซอรัส คือเป็น semi-aquatic มากกว่าญาติอย่าง บารายโอนิคและซูโคไมมัสครับ รูป reconstruction ที่ผมวาดไว้นี่ คงจะต้องเปลี่ยนไปแน่ๆครับไม่ช้าก็เร็ว ที่แน่ๆคือเพิ่มกระดูกส่วนที่พบเพิ่มเติมเข้ามาด้วยครับ

cropped-ichthyovenator-laoensis1.jpg
อิกทีโอเวเนเตอร์ ลาวเอนซิส Reconstruction ver.1
สไปโนซอรัส อียิปติคัส Ibrahim et al., 2014
สไปโนซอรัส อียิปติคัส
Ibrahim et al., 2014

อ้างอิง

Allain, R. 2014. NEW MATERIAL OF THE THEROPOD ICHTHYOVENATOR FROM BAN KALUM TYPE LOCALITY (LAOS): IMPLICATIONS FOR THE SYNONYMY OF SPINOSAURUS AND SIGILMASSASAURUS AND THE PHYLOGENY OF SPINOSAURIDAE. Journal of Vertebrate Paleontology, SVP Program and Abstracts Book, pp78.

ทีโนฟอร่า หวีวุ้นปริศนา

สมันตอนเด็กๆก็เรียนมาว่า พวกทีโนฟอร่า (Ctenophora) หรือหวีวุ้นนี้ เป็นสัตว์ที่อยู่ในกลุ่มเดียวกันกับแมงกระพรุนหรือไนดาเรีย (Cnidaria) รวมกันอยู่ในกลุ่มที่เรียกว่า ซีเลนเทอราตา (Coelenterata) แต่จากงานวิจัยของทีมจากอเมริกานี้พบว่า ทีโนฟอร่าเป็นกลุ่มที่แยกออกไปจากสัตว์ทั้งหมด เอ่อ อธิบายลำบาก ดูตามรูปเลยครับ

และที่น่าสนใจอีกอย่างคือ วิวัฒนาการของระบบประสาท ทีมวิจัยตั้งทฤษฎีว่า พวกทีโนฟอร่า ได้วิวัฒน์ระบบประสาทขึ้นมาต่างหากจากสัตว์อื่นๆที่เหลือ การศึกษาเจ้าสัตว์กลุ่มนี้จะช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจพันธุกรรมโบราณที่อาจสูญหายไปในสัตว์กลุ่มอื่นๆครับ

Moroz et al 2014
แผนผังแสดงสายสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตในอาณาจักสัตว์

อ้างอิง

http://www.nature.com/nature/journal/v510/n7503/full/nature13400.html

อ่านเพิ่มเติม

http://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0102976

ไทรันโนไททัน ยักษ์ใหญ่จากอาเจนติน่า

มันเป็นความตื่นเต้นเล็กๆเมื่อหลายคืนก่อนครับ ขณะที่ผมกำลังจะหลับ ก็ได้เข้าไปเชคกรุปหนึ่งในเฟส แล้วก็พบเปเปอร์อันนึงของปี2014 พูดถึงไดโนเสาร์กินเนื้อจากอาร์เจนติน่าชื่อTyrannotitan เจ้าตัวนี้มีรายงานการวิจัย”คร่าวๆ”ออกมาเมื่อปี2005 และแน่นอน ผมก็รองานวิจัยฉบับสมบูรณ์ของมันนี่แหละครับ รอมานานแล้ว ฮ่าา ตอนแรกที่เห็นหัวข้อนี่แทบกรี๊ด

ไทรันโนไททัน เป็นไดโนเสาร์กินเนื้อในกลุ่มคาร์คาโรดอนโตซอร์หรือที่แปลว่าสัตว์เลื้อยคลานฟันฉลาม (Carcharodontosaurs = shark – tooth reptiles) เป็นสัตว์กินเนื้อขนาดกลางถึงใหญ่ บางชนิดมีขนาดพอๆกับทีเร็กซ์หรือใหญ่กว่าด้วยซ้ำ ไดโนเสาร์กลุ่มนี้ถูกพบครั้งแรกในทวีฟแอฟริกาโดยนักวิจัยชาวเยอรมัน หลังจากนั้นก็มีการค้นพบทั้งในทวีปอเมริกาเหนือ อเมริกาใต้ ยุโรป จีน และที่สำคัญ มีรายงานการค้นพบในบ้านเราด้วย โดยในปี2011มีรายงานการค้นพบชิ้นส่วนกะโหลกและกระดูกสันหลังของสัตว์กลุ่มนี้จากจังหวัดนครราชสีมาโดยทีมวิจัยร่วมไทย-ญี่ปุ่น (Azuma et al., 2011) และในปีถัดมาก็มีรายงานการวิจัยชิ้นส่วนกะโหลกคาร์คาโรดอนโตซอร์จากจังหวัดขอนแก่นโดยทีมวิจัยไทย-ฝรั่งเศส (Buffetaut and Suteethorn 2012)

ไดโนเสาร์กลุ่มคาร์คาโรดอนโตซอร์นี้ เดิมทีเคยเข้าใจกันว่าพบเฉพาะในซีกโลกใต้เท่านั้น แต่ข้อมูลใหม่ๆในเวลาต่อมาบ่งบอกว่าเราสามารถพบพวกมันได้เกือบทั่วทุกทวีป ข้อมูลความรู้เหล่านี้สามารถนำมาใช้ศึกษาความเชื่อมโยงของแผ่นผืนทวีปในบรรพกาลได้ครับ

Tyrannotitan Canale et al 2014

ภาพกะโหลก Tyrannotitan, Canale et al., 2014

สายวิวัฒนาการของไทรันโนไททัน
สายวิวัฒนาการของไทรันโนไททัน

อ้างอิง:

Azuma, Y., Jintasakul, P., Shibata, M., Hanta, R., and Thasod, Y. 2011. New carcharodontosaurian theropod materials from the Lower Cretaceous Khok Kruat Formation in northeastern Thailand. In: World Conference on Paleontology and Stratigraphy, Program and Abstracts. Nakhon Ratchasima Rajabhat University, Nakhon Ratchasima, 5.

Buffetaut, E., and Suteethorn, V. 2012. A carcharodontid theropod (Dinosauria,Saurischia) from the Sao Khua Formation (Early Cretaceous, Barremian) of Thailand. Pp. 27 – 29 in Royo-Torres, R., Gascó, F. and Alcalá, L., coord. 10th Annual Meeting of the European Association of Vertebrate Palaeontologists. ¡Fundamental! 20: 1–290.

Canale, J. I., Novas, F. E., Pol, D. 2014. Osteology and phylogenetic relationships of Tyrannotitan chubutensis Novas, de Valais, Vickers-Rich and Rich, 2005 (Theropoda: Carcharodontosauridae) from the Lower Cretaceous of Patagonia, Argentina. Historical Biology

Deinocheirus (มืออันหน้าสะพรึงกลัว)

ตอนเด็กๆเคยอ่านสารคดีเกี่ยวกับกรงเล็บปริศนาของ ไดโนเสาร์ชนิดหนึ่ง เป็นฟอซซิลกระดูกขาหน้าที่ยาวประมาณสองเมตรครึ่ง ชื่อเจ้าของขาหน้านี้คือ Deinocheirus (แปลว่า มืออันหน้าสะพรึงกลัว) อยู่ในกลุ่มไดโนเสาร์นกกระจอกเทศ (ornithomimosaurs)ขนาดใหญ่ ถูก ค้นพบครั้งแรกเมื่อปี 1965 ในทะเลทรายโกบี ประเทศมองโกเลีย สิ่งที่ชวนสงสัยคือ หน้าตาของเจ้าDeinocheirusเนี่ย เป็นอย่างไรกันแน่ เพราะเราพบเพียงแค่ขาหน้าของมันเท่านั้น (ภายหลังมีการค้นพบชิ้นส่วนอื่นๆเพิ่มเติม รวมถึงกะโหลกด้วย แต่น่าเสียดายที่ส่วนของกะโหลกนั้นได้ถูกขโมยออกไป)

แต่สิ่งที่ทำให้ผมตื่นเต้นก็คือ ข่าวการค้นพบชิ้นส่วนกะโหลกที่ถูกขโมยไปนี่แหละครับ ซึ่งมันมีขนาดพอๆกับขาหน้าและชิ้นส่วนอื่นๆ นักวิจัยจึงแน่ใจว่าพวกเขาได้พบกะโหลกที่ถูกขโมยไปของเจ้าของกรงเล็บปริศนา นี่เข้าให้แล้ว และความไม่ธรรมดาของมันนอกจากจะอยู่ที่ขาหน้าที่ใหญ่โตมโหฬาร บนรูปร่างที่คล้ายนกกระจอกเทศแล้ว กะโหลกของมันก็มีลักษณะประหลาดคือปากมีรูปร่างคล้ายกับปากของไดโนเสาร์ปากเป็ด (hadrosaurs)! นั่นคือมองผิวเผินอาจจะนึกว่าเป็นกะโหลกของไดโนเสาร์ปากเป็ดก็เป็นได้!!

สำหรับตอนนี้ก็ทำได้แค่รอรายงานการวิจัยออกมานี่ล่ะครับ แหม่^^

http://www.newscientist.com/article/dn25551-stolen-dinosaur-head-reveals-weird-hybrid-species.html#.U3JlHoGSz_D

Image

ภาพกะโหลกของDeinocheirus http://tremendouslyimpressive.wordpress.com/2014/05/06/a-deinocheirus-skull/

Image

ข่าวการค้นพบชิ้นส่วนเพิ่มเติม http://tremendouslyimpressive.wordpress.com/2013/11/16/new-deinocheirus-discoveries/

 

การเปลี่ยนชื่อแซ่ของไดโนเสาร์: ชื่อที่หายไปของ Dilophosaurus sinensis

หลายคนอาจจำไดโนเสาร์ที่มีหงอน แผงคอ และสามารถพ่นพิษเพื่อสังหารเหยื่อจากภาพยนตร์เรื่องจูราสสิคพาร์คกันได้ ชื่อของมันคือ Dilophosaurus wetherilli หรือเจ้าสองหงอน จากอเมริกา ในบทความนี้ผมจะไม่พูดถึงว่าหนังเรื่องนี้ได้ดัดเสริมเติมแต่งใส่จินตนาการให้กับเจ้าไดโนเสาร์ตัวนี้อย่างไร แต่ผมจะพูดถึงญาติของมันที่ถูกค้นพบในมณฑลยูนนาน ประเทศจีน นั่นคือ Dilophosaurus sinensis หรือเจ้าสองหงอนจากจีน เจ้าไดโนเสาร์ตัวนี้มีลักษณะบางอย่างคล้ายกับญาติในอเมริกาคือมีหงอนสองอันบนหัว แต่แตกต่างกันตรงที่หงอนของสายพันธุ์จีนนั้นจะเชื่อมกันตอนปลายแถวๆเหนือจมูก เมื่อมองจากด้านบนจะเห็นเป็นรูปตัววี ในขณะที่ตัวจากอเมริกา หงอนของมันจะค่อนข้างขนานกัน ตัวจากจีนซึ่งค้นพบทีหลังจึงไช้ชื่อสกุลเดียวกันกับญาติจากอเมริกา ต่างกันแค่ชื่อหลัง

สถานะของเจ้าสองหงอนจากจีนอยู่ในความคลุมเครือมานานร่วมยี่สิบปี เนื่องจากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ครั้งแรกเป็นเพียงการวิจัยเบื้องต้นเท่านั้น และด้วยข้อกฎหมายบางอย่าง ทำให้นักวิจัยต่างชาติไม่สามารถเข้าไปทำการศึกษาเจ้าไดโนเสาร์ตัวนี้ได้ จนเมื่อปี2012 ทีมนักวิจัยจากจีนและแคนาดาได้ทำการศึกษาวิจัยเจ้าไดโนเสาร์ตัวนี้อย่างละเอียด และค้นพบหลักฐานใหม่ที่บ่งบอกว่า เจ้าสองหงอนจากจีนนี้มีลักษณะสำคัญเหมือนกับไดโนเสาร์ที่เคยค้นพบมาก่อนจากมณฑลยูนนานเช่นกัน ชื่อSinosaurus triassicus ดังนั้นมันจึงต้องเปลี่ยนชื่อแซ่ มาใช้ชื่อSinosaurus แทน Dilophosaurus และชื่อ Dilophosaurus sinensis จึงไม่มีอยู่ในสารบบอีกต่อไป

อ้างอิง
Hu, Shaojin. 1993. A Short Report On the Occurrence of Dilophosaurus from Jinning County, Yunnan Province. Vertebrata PalAsiatica 31: 65–69.

Xing L D. 2012. Sinosaurus from southwestern China. MS Thesis (unpublished). Edmonton: University of Alberta.

http://blogs.scientificamerican.com/tetrapod-zoology/2013/11/05/coelophysoid-theropods-101/

http://qilong.wordpress.com/2011/08/12/incredulous-teeth-i-with-twin-crests/

http://en.wikipedia.org/wiki/Sinosaurus

Image