กระดูกสันหลังชิ้นที่เท่าไหร่?

บันทึกชีวิตนักศึกษาปริญญาเอกสาขาบรรพชีวินวิทยา ณ ดินแดนเยอรมัน ๑)

เมื่อวานนั่งอ่านรายงานวิจัยอันนึงเกี่ยวกับ pneumaticity หรือลักษณะการมีร่องหรือโพรงที่กระดูกสันหลังของไดโนเสาร์คอยาวซอโรพอด รวมถึงไดโนเสาร์กินเนื้อเทอโรพอดและนกครับ อ่านไปๆก็ต้องตื่นเต้นสุดขีด เมื่อข้อมูลบางอย่างในนั้นจะสามารถช่วยไขปัญหางานวิจัยสมัยปริญญาตรีของผมได้ ซึ่งงานปริญญาตรีของผมอันนั้นผมเคยเข้าใจว่า คำถามนั้นคงจะไม่สามารถหาคำตอบได้แน่ๆ

งานวิจัยปริญญาตรีของผม สมัยเรียนสาขาชีววิทยา มหาวิทยาลัยมหิดล ผมศึกษากระดูกสันหลังไดโนเสาร์กินเนื้อชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยกระดูกสันหลังห้าชิ้น บทสรุปหนึ่งที่ได้คือ มันคือ mid-dorsal vertebrae นั่นคือมันอยู่ตำแหน่งตรงกลางๆของกระดูกสันหลังส่วนหลัง ไม่สามารถระบุได้ลึกกว่านี้ว่าเป็นชิ้นที่เท่าไหร่

งานวิจัยปริญญาตรีชิ้นนี้ก็เป็นงานต่อเนื่องมาจนถึงงานวิจัยปริญญาโทของผม ณ มหาวิทยาลัย LMU กรุงมิวนิคครับ แต่คำถามนี้ก็ยังคงเป็นปริศนาต่อไป ผมปรึกษากับผู้เชี่ยวชาญไดโนเสาร์กินเนื้อที่นี่คนนึง เขาก็บอกว่าคงไม่สามารถระบุแน่ชัดลงไปได้ (จริงๆส่วนหนึ่งคือเขาไม่ได้เห็นชิ้นตัวอย่าง และไม่ได้ใช้เวลามากพอ ไม่งั้นอาจจะพอบอกได้ก็ได้ครับ) ผู้เชี่ยวชาญท่านนั้นก็บอก อืมๆ โอเค สรุปไปว่า mid-dorsal แหละ แค่นี้ก็พอแล้ว  >___<

จนเมื่อวาน ผมนั่งอ่านเอกสารไป ก็เจอข้อมูลที่ว่า ลักษณะบางอย่างของ lamina หรือสันที่เชื่อมต่อชิ้นส่วนต่างๆในกระดูกสันหลังนั้น พอจะสามารถบอกตำแหน่งของกระดูกสันหลังได้ เพราะมันมีความแตกต่าง เช่น ในกระดูกชิ้นที่สี่กับห้า จะมีการเรียงตัวของเจ้าสันนี้แตกต่างกัน และโชคดีที่กระดูกสันหลังห้าชิ้นที่ผมศึกษานั้น มีความแตกต่างระดับหนึ่งของชิ้นหน้าและชิ้นหลัง น่าจะใช้นำมาแยกแยะความแตกต่างได้ (นึกภาพว่า ถ้าทั้งหมดเป็นกระดูกสันหลังส่วนกลางที่มีลักษณะสำคัญๆเหมือนกัน แทบจะแยกความแตกต่างไม่ได้ เราก็คงจะบอกอะไรไม่ได้มากนักจากชิ้นส่วนเหล่านี้ แต่ถ้าเป็นชิ้นที่ติดกับกระดูกส่วนคอ กับชิ้นที่ติดกับส่วนหลัง จะมีความแตกต่างพอให้เราระบุตำแหน่งของมันได้) เท่านี้ ผมก็คิดว่าคำถามที่ผมสงสัยมานานน่าจะมีทางไปสู่คำตอบแล้วครับ อ้อ ทั้งนี้ทั้งนั้นผมก็ต้องเอาไปเทียบกับข้อมูลของไดโนเสาร์ตัวอื่นๆต่อนะครับ

สำหรับผม ไม่จำเป็นต้องเป็นการค้นพบชนิดพันธุ์ใหม่หรอกครับที่ทำให้ผมตื่นเต้นได้ แค่การค้นพบข้อมูลใหม่ๆ ลักษณะใหม่ๆ หรือการเปลี่ยนกลุ่มเปลี่ยนชื่อของไดโนเสาร์นี่ ก็สุดๆแล้ว ^__^

ภาพประกอบจาก http://svpow.com/2007/11/10/tutorial-4-laminae/

จากภาพประกอบ เส้นสีแดงในรูปคือ lamina หรือสันที่เชื่อมส่วนต่างๆของกระดูกสันหลังครับ เช่น SPRL เชื่อม prezygapophysis กับ neural spine ว่าแต่ ผมก็ไม่ทราบว่าแปลเป็นไทยว่ายังไงนะครับ  เพราะยังไม่เคยเห็นคำแปลแฮะ >.,<

laminae

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s