ไก่คือไดโนเสาร์

นกคือไดโนเสาร์ หรือจะให้ถูกก็คือนกคือไดโนเสาร์กลุ่ม theropods ก็เหมือนกับที่ค้างคาวคือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม หรือมนุษย์คือไพรเมท (สัตว์ตระกูลลิง) ครับ เรื่องนี้ได้รับการศึกษาและยอมรับกันมานานแล้ว และ T. rex ก็ไม่ใช่บรรพบุรุษนก แต่พวกมันมีบรรพบุรุษร่วมกัน เหมือนที่คนไม่ได้วิวัฒนาการมาจากลิง แต่เรามีบรรพบุรุษร่วมกันกับลิงนั่นเองครับ

เกล็ดหรือขน หรือทั้งสองอย่าง?

จากรูปข้างล่างนี่คือแผนผังสายสัมพันธ์และวิวัฒนาการของไดโนเสาร์กลุ่มกินเนื้อ และร่องรอยหลักฐานที่บ่งบอกการมีอยู่ของขนครับ เริ่มจากขนง่ายๆ (แบบขนลูกเจี๊ยบ) พวกมันอาจจะเอาไว้ใช้สร้างความอบอุ่นและอาจจะใช้ display โชว์ตัวเมียเป็นต้น จากนั้นก็เป็นขนแบบขนนกอย่างง่าย และเป็นขนที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการบิน จะเห็นว่าหลักฐานการมีอยู่ของขนนกสามารถย้อนกลับไปถึงไดโนเสาร์กลุ่ม Coelurosauria และอาจย้อนไปถึงกลุ่ม Allosauroidea เลย ขึ้นอยู่กับการตีความตุ่มขนของไดโนเสาร์ Concavenator อัลโลซอรอยด์จากสเปน และตำแหน่งทางสายวิวัฒนาการของ Sciurumimus เมกะโลซอร์จากเยอรมนีครับ

dino feather
แผนผังสายวิวัฒนาการไดโนเสาร์กินเนื้อและขนประเภทต่างๆ (Zelenitsky et al. 2012)

 

สองตัวข้างล่างนี้คือบรรพบุรุษ T. rex จากจีน ที่มีหลักฐานของขนนกอย่างง่าย หรือ protofeather

dino-feather2.jpg
บรรพบุรุษที่มีขนของ T.rex จากจีน (Xu et 2004; 2012)

 

รูปข้างล่างสองรูปนี้คือการอนุมานขนของไทรันโนซอร์จากหลักฐานต่างๆ ความเป็นไปได้คือ ไทรันโนซอร์ซึ่งรวม T. rex ด้วยนั้น น่าจะมีทั้งเกล็ดและขนนก(แบบง่าย) เหมือนในนกปัจจุบันที่มีทั้งขนนกและเกล็ด แต่มันอาจจะมีขนเยอะในช่วงวัยเด็กเพื่อรักษาอุณหภูมิของร่างการ และขนค่อยๆน้อยลงเมื่อโตขึ้นทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมของมันและอื่นๆ หรือมันอาจจะมีขนบางส่วนของร่างกายที่มีสีสันไว้ดึงดูดเพศตรงข้ามครับ เหล่านี้เราอนุมานจากหลักฐานฟอสซิลที่ค้นพบ จากความรู้ทางนิเวศวิทยาและวิวัฒนาการครับ

 

 

tyrannosauroid_integument_composite_by_tomozaurus-dbce4x1
หลักฐานฟอสซิลร่องรอยของเกล็ดและขนในไดโนเสาร์ตระกูลไทรันโนซอร์

 

19059920_1512237178821574_1189607421219189354_n
หลักฐานฟอสซิลเกล็ดในไทรันโนซอร์

 

สีขน/สีผิว/สีเปลือกไข่

เรื่องสีของขน มีตัวอย่างงานวิจัยสีขนของไดโนเสาร์ Archaeopteryx ออกมาบอกว่ามันน่าจะมีสีดำครับ อ่านต่อได้ที่:  https://news.nationalgeographic.com/news/2013/06/130614-dinosaur-xray-bird-color-feather-archaeopteryx/

และการศึกษาลักษณะขนและสีในไดโนเสาร์ปากนกแก้วหรือ Psittacosaurus อ่านต่อได้ในลิ้งนี้ครับ: http://www.sci-news.com/paleontology/psittacosaurus-countershading-camouflage-04197.html

สำหรับการศึกษาเม็ดสีในฟอสซิลไข่ไดโนเสาร์ก็มีรายงานวิจัยอยู่ครับ ตามลิ้งนี้ https://news.nationalgeographic.com/2017/09/dinosaurs-eggs-blue-fossils-china-paleontology-science/ และ https://peerj.com/articles/3706/  ครับ

 

ส่วนในงานวิจัยชิ้นนี้ พูดถึงวิวัฒนาการของขนนกจากไดโนเสาร์ ฟังค์ชั่นของขนนกในการรักษาความอบอุ่นของร่างกาย บิน โชว์เพศตรงข้ามและสัตว์อื่นๆ พรางตัว เป็นต้น ความสามารถในการมองสีในช่วงคลื่นที่ยาวกว่าในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมของนกและไดโนเสาร์ และเปรียบเทียบวิวัฒนาการของขนและการมองเห็นแสงสีระหว่างไดโนเสาร์(และนก)กับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

10610480_10154772242590593_3578013613784952775_n
งานวิจัยต้นกำเนิดและชนิดและหน้าที่ของขนชนิดต่างๆ (Koschowitz et al. 2014)

 

 

ลักษณะเท้าแบบนก

งานวิจัยสุดท้าย บอกว่าเจ้า Concavenator ไดโนเสาร์กินเนื้อจากสเปนมีเท้าแบบนก เช่นมีเกล็ดปกคลุม เป็นต้น แต่เดิมเราอนุมานว่าไดโนเสาร์กินเนื้อทั้งหมดนั้นมีเท้าแบบนก แต่นี่เป็นหลักฐานจากฟอสซิลครั้งแรกที่ยืนยันลักษณะนี้

Concavenator podotheca feet
งานวิจัยเกี่ยวกับเท้าของไดโนเสาร์กินเนื้อ (Cuesta et al. 2015)

อ้างอิง

Carney et al. 2012. New evidence on the colour and nature of the isolated Archaeopteryx feather. Nature Communications3, p.637.

Cuesta et al. 2015. Did all theropods have chicken-like feet? First evidence of a non-avian dinosaur podotheca. Cretaceous Research56, pp.53-59.

Jakob Vinther et al. 2016. 3D Camouflage in an Ornithischian Dinosaur. Current Biology 26: 1-7

Koschowitz et al. 2014. Beyond the rainbow. Science 346, 416 – 418

Sumida, S.S. and Brochu, C.A., 2000. Phylogenetic context for the origin of feathers. American Zoologist40(4), pp.486-503.

Wiemann et al. 2015. The blue-green eggs of dinosaurs: How fossil metabolites provide insights into the evolution of bird reproduction (No. e1323). PeerJ PrePrints.

Xu et al. 2004. Basal tyrannosauroids from China and evidence for protofeathers in tyrannosauroids. Nature431 (7009): 680–684.

Xu et al. 2012. A gigantic feathered dinosaur from the Lower Cretaceous of China. Nature484 (7392): 92–95

Zelenitsky et al. 2012. Feathered non-avian dinosaurs from North America provide insight into wing origins. Science338(6106), pp.510-514.

Advertisements

Modern Sharks Once Had Bones

ในคนมีปลา ในขามีครีบ ในฉลามมี bone!!

ที่เรารู้ๆกันคือ ปลากระดูกอ่อนโบราณกว่าปลากระดูกแข็ง หมายถึงพวกปลากระดูกอ่อนมีวิวัฒนาการที่โบราณกว่าปลากระดูกแข็ง เช่นพวกมันมีแค่กระดูกอ่อนแต่ไม่วิวัฒน์พัฒนากระดูกแข็ง เป็นต้น

ผมเคยถามอาจารย์สมัยป.ตรี วิชาสัตว์มีกระดูกสันหลังพาร์ทปลาว่า เป็นไปได้ไหม ที่ปลากระดูกอ่อนเคยมีกระดูกแข็ง หรือมีบรรพบุรุษเป็นปลากระดูกแข็ง แต่มันวิวัฒน์ไปจนเหลือแต่กระดูกอ่อน กระดูกแข็งลดรูปหายไป

ตอนนั้นถามไปก็ดูตลก ไม่มีใครเก็ตหรือเห็นด้วย

ล่าสุดมีงานวิจัยครับ บอกว่าบรรพบุรุษปลากกระดูกอ่อนเคยมีกระดูกแข็งจริงๆ แต่วิวัฒนาการลดรูปหายไป คำถามคือ ปลากระดูกอ่อนที่รวมฉลามและกระเบนนี่ พวกมันอาจจะมีวิวัฒนาการสูงกว่าที่คิด หรืออย่างน้อยก็ไม่ได้ primitive แบบที่เคยเข้าใจกัน พวกมันเพียงแค่ adapt ไปในอีกแนวทางนึงที่เหมาะสมกับพวกมัน

 

24A26F9700000578-0-image-a-1_1421077269177
ภาพประกอบจาก http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2906848/Sharks-aren-t-primitive-think-Fossil-reveals-marine-predators-lost-bony-armour-earlier-assumed.html

อ้างอิง/ อ่านต่อ:

https://theconversation.com/no-bones-about-it-sharks-evolved-cartilage-for-a-reason-42258
.
http://www.discovery.com/tv-shows/shark-week/shark-feed/did-shark-skeletons-used-to-have-bones/
.
http://www.abc.net.au/science/articles/2015/05/29/4243541.htm
.
https://www.nature.com/articles/nature12617
.
https://www.nature.com/articles/nature14438?WT.ec_id=NATURE-20150423&spMailingID=48501169&spUserID=MjA1NjIyNTk4MQS2&spJobID=662671490&spReportId=NjYyNjcxNDkwS0
.
https://www.nature.com/articles/nature20806
.
https://www.researchgate.net/publication/314655285_Pectoral_Morphology_in_Doliodus_Bridging_the_’Acanthodian’-Chondrichthyan_Divide
.
http://www.dailymail.co.uk/sciencetech/article-2906848/Sharks-aren-t-primitive-think-Fossil-reveals-marine-predators-lost-bony-armour-earlier-assumed.html
.
https://www.nature.com/articles/nature14065

EAVP 2017 Munich

XV EAVP (European Association of Vertebrate Palaeontologists) 2017 Munich, Germany
งานประชุมสมาคมนักบรรพชีวินสัตว์มีกระดูกสันหลังภาคพื้นยุโรป ครั้งที่15 ปี2017 กรุงมิวนิค สหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี

 

SVP PATTERSON MEMORIAL GRANT

ให้สัมภาษณ์สั้นๆ (blog interview) ของงานประชุมสมาคมนักบรรพชีวินวิทยาสัตว์มีกระดูกสันหลังที่แคนาดาครับ (เวบไซต์ต้นทางครับ http://vertpaleo.org/Society-News/Blog/Old-Bones-SVP-s-Blog/September-2017/SVP-Patterson-Memorial%C2%A0Grant-Interview-Adun-Samat.aspx) งานประชุมสมาคมบรรพชีวินวิทยาสัตว์มีกระดูกสันหลังนี้เทียบเท่าได้กับกีฬาโอลิมปิกสำหรับสาขานี้เลยครับ เป็นงานประชุมที่ใหญ่ที่สุดและรวมนักวิจัยและหัวข้อวิจัยที่จะนำมาเสนอมากที่สุดในด้านบรรพชีวินสัตว์มีกระดูกสันหลังก็ว่าได้

สำหรับงานปีนี้นั้น ได้จัดขึ้นที่เมืองคาลการี่ ประเทศแคนาดา เมื่อปลายสิงหาที่ผ่านมา ผมได้ไปนำเสนองานวิจัยไดโนเสาร์กินเนื้อชนิดใหม่ของไทย และขึ้นรับรางวัลบนเวทีด้วยครับ รางวัลนั้นก็คือรางวัลแพทเทอร์สันสำหรับนักศึกษา เป็นทุนก้อนหนึ่งให้ไปขุดหาไดโนเสาร์ครับ ฮ่าาๆ และก็มีการสัมภาษณ์สั้นๆซึ่งผมได้ตัดมาแปะไว้ข้างล่างนี้นะครับ เวทีนี้เคยมีคนไทยอีกท่านนึงเคยขึ้นรับรางวัลด้วยเมื่อราวๆต้นปี2000ถ้าจำไม่ผิด ท่านนั้นก็คืออาจารย์วราวุธ อาจารย์ที่ปรึกษาของผมสมัยเรียน ป.ตรีที่มหิดลนั่นเองครับ ก็ภูมิใจที่ได้ขึ้นเวทีเดียวกันและได้พาไดโนเสาร์ไทยและประเทศไทยไปในเวทีระดับโลกครับ ส่วนตอนนี้ก็ต้องเร่งเขียนทีสิสต่อละครับ

Briefly, what is your academic background up to this point? How did you get interested in paleontology?
I got a B.Sc. in Biology from Mahidol University, Bangkok, Thailand, and did a bachelor thesis on Siamotyrannus, a theropod from northeastern Thailand. After that I got a scholarship from the Ministry of Science and Technology, the Government of Thailand, to study abroad. I decided to study biology/ paleontology in Germany, where I got an MSc in Evolution, Ecology & Systematics from LMU Munich. I did a thesis on Siamotyrannus, which is a continuous project for my bachelor thesis. Now I’m a third-year Ph.D. student at the University of Bonn, Germany studying theropod phylogeny and diversity from Thailand and Southeast Asia.

During the bachelor study, I became interested in vertebrate zoology, anatomy, evolution, and scientific illustration. I tried to go to many fields such as marine biology, plant tissue culture, and bird ecology. Finally, I found that vertebrate paleontology answered my question on what I want to do for the rest of my life if I want to become a scientist. I’m interested how paleontologists tell what animals they are based on just a few bones, what method they use, and I love to draw dinosaurs, both skeletal and life reconstruction. The most exciting is that the information we got can be changed when we find new fossils, so we need to keep learning.

What about the theropods of Thailand interests you?
In Thailand and particularly in Southeast Asia, theropods are rare, mostly fragmented, and not complete. But they do express the diversity. Many theropod taxa from various groups from the Early Cretaceous which are not much known worldwide can be found here. And there is potential that a lot is waiting to be found in the near future since we just started to explore them in the last 30-40 years. The preliminary results from my Ph.D. thesis show that southeast Asia played an important role in theropod evolution; for example, some theropod groups might have originated here.

What kinds of research methods are you using?
I use traditional methods together with computer programs and statistics. I do normal description and comparison, take photographs and drawing. I also do morphometric geometrics for some materials. Bone histology, which is a study of the microstructure of hard tissue, will be applied to my work in the future as well. The cladistic method is my main tool to study the phylogeny of theropods in my dissertation.

How will this award help you accomplish your research?
I will use this award to find out more theropod materials in Thailand. This amount of money would make a great benefit for the project because the living expense there is not high. The results of my study, which are partly supported by this award, would tell us more about theropod diversity in the future and can improve the importance of Thailand and southeast Asia in paleontology worldwide.”

 

cropped-cropped-img_64692.jpg

ทริปสั้นๆกับ Amsterdam

นั่งรถบัสจากบอนน์ไปถึง Amsterdam ประมาณเที่ยงกว่าๆ เข้าที่พักฝากกระเป๋า แล้วไปยังจุดหมายแรกคือ Anna Frank Museum โชคดีที่จองตั๋วออนไลน์มาก่อน เพราะแถวยาวมาก ข้างในทำดีมาก ประทับใจ และรับรู้ได้ถึงความยากลำบากที่แอนนาและครอบครัวต้องเผชิญช่วงสงคราม ที่สำคัญ พ่อของเธอคือคนที่อยู่เบื้องหลังทุกอย่างจริงๆ หลังจากนั้นก็ออกมากินเครปร้านดังที่อยู่ไม่ไกลกันกับมิวเซียม

หลังจากนั้นพวกเราแวะเข้าที่พักแล้วจึงออกมากินอาหารท้องถิ่นร้านดังขึ้นชื่อ ซึ่งอยู่ไม่ไกลจากที่พักและโซนเมือง ร้านเล็กๆบรรยากาศอบอุ่นและคนแน่นมาก โชคดีที่พวกเราจองโต๊ะไว้ก่อน อาหารเป็นอาหารท้องถิ่นของคนดัชคือมันบดกับไส้กรอกแฮมและเนื้อบด

อิ่มแล้วก็ไปเดินท่องย่านไฟแดงซึ่งผมเรียกว่าย่านโคมแดง เดินดูบรรยากาศห้องกระจก ฮ่าๆ และตามหาของท้องถิ่นมาลิ้มลอง คงไม่ต้องบอกว่าอะไร…

วันรุ่งขึ้น พวกเราไปต่อกันที่ the Rijksmuseum พิพิธภัณฑ์โกลาหลในตำนาน ที่ที่เก็บสมบัติของราชวงศ์ออเรนจ์ ทั้งภาพศิลป์และข้าวของเครื่องใช้ แบ่งตามยุคสมัยตั้งแต่เริ่มก่อตั้งประเทศจนถึงยุคปัจจุบัน

หลังจากออกจากมิวเซียมก็ไปถ่ายรูปกับ Iamsterdam จุดถ่ายรูปด้านหลังมิวเซียม จากนั้นพวกเรานั่งรถรางไปถนนคนเดิน แวะกินปลาและอาหารพื้นเมืองเช่นเครปและ Stroopwafel และปิดท้ายด้วยจิบเบียร์ แฮม และชีส ที่ Brouwerij ‘t IJ อันขึ้นชื่อของคนท้องถิ่น มีฉากหลังเป็นกังหันลม แม่น้ำ และสะพาน เป็นอันจบทริป และเดินทางกลับเยอรมนีด้วยรถไฟครับ

DSC_0474

SVP meeting grant!

ได้ทุน Patterson Student Fieldwork Grant จากงานประชุม SVP ที่แคนาดา!! เย้!!!

ต้องขึ้นเวทีไปรับที่งานเลี้ยงหลังเสร็จงานประชุม (meeting party) ด้วย

รายละเอียดจะมาเพิ่มเติมในลำดับต่อไปนะครับ